Fine fleur française
Franse topkwaliteit

Chapal

Le tanneur est connu de tous les gentlemen drivers pour ses créations exclusives, mêlant sport et élégance, et évoquant les tenues des pilotes des années 50.

Tout commence par une histoire de peaux de lapin... En 1832, Léonard Chapal décide de se lancer dans la tannerie et la teinture de cette matière, et ouvre le premier atelier de la marque à Crocq, une commune située dans la Creuse, au centre de la France. Léonard Chapal confectionne la peau de lapin avec finesse et connaît rapidement le succès. Cependant, le monde des affaires est niché à Paris... En 1857, la famille migre donc vers la capitale et s'installe avenue de la Roquette. Suite à la croissance continue des activités, la famille Chapal déménage à nouveau et s'installe dans de vastes locaux à Montreuil-sous-Bois. Le succès de Chapal est dû à ses qualités de tanneur, mais aussi au caractère innovant de la marque, qui, à partir de la peau de lapin, est parvenue à imiter les fourrures les plus nobles et a ainsi permis à des femmes plus modestes de s'offrir de somptueux manteaux.

Traversée de l'Atlantique
A la fin du XIXe siècle, les Etats-Unis connaissent un essor sans précédent et deviennent le symbole de la prospérité. Le peuple américain, constitué en partie d'Européens émigrés, est attaché aux valeurs de la mode. Emile Chapal, le fils de Léonard, pressent le potentiel de la peau de lapin dans ce vaste pays et s'embarque pour une traversée de l'Atlantique, à bord du paquebot « Ile de France », en compagnie de sa femme et de dix ouvriers français. En 1881, l'entrepreneur fonde la « C&E Chapal Frères & Cie Inc. » à Brooklyn. Cette usine dédiée au travail des peaux françaises va rapidement devenir la plus importante et la plus réputée des Etats-Unis. Et déjà, Chapal habille les premiers automobilistes, qui sillonnent à vive allure les rues de New York au volant de leur Buick ou Ford...
A la mort de Léonard, Emile rentre en France pour diriger l'ensemble de la société Chapal qui est alors devenue l'une des plus importantes de son secteur. Quelques années plus tard, la grande guerre éclate et l'usine de Crocq se voit confier la fabrication des vestes et combinaisons pour l'aviation française, confectionnées en peaux de mouton, d'un coloris brun foncé ou noir. Chapal devient rapidement un spécialiste reconnu dans la confection de ce type de produits.
 
L'automobile dans les veines
Petit saut dans le temps. En 1962, Jean Bardinon, ancien aviateur ayant épousé Simone Chapal, décède et la présidence du groupe est reprise par son fils, Pierre Bardinon. Celui-ci est passionné d'automobiles : il participe à de nombreuses courses en tant que gentleman driver et constitue l'une des plus somptueuses collections de Ferrari.
Cette passion pour l'automobile a des effets importants sur la société Chapal. Ainsi, lorsqu'il prend la présidence du groupe, Pierre Bardinon décide de construire, sur la terre de ses aïeux, le circuit du Mas du Clos, situé à 10 km de l'usine de Crocq. Celle-ci est agrandie avec 10.000 m2 d'ateliers modernes destinés à la production de peaux de lapin, et elle emploie 250 personnes dans ce village de 700 habitants ! En 1968, l'entreprise lance une ligne appelée Chapalac, s'appuyant sur la notoriété montante des pilotes de Formule 1 Jean-Pierre Beltoise et Henry Pescarolo. La collection comprend des blousons et des sacs, tandis que Chapal se met à gainer des casques et des visières.
En 1982, c'est au tour de Jean-François Bardinon de prendre les commandes de la maison Chapal. L'homme, qui est toujours président aujourd'hui, donne à Chapal la philosophie et la structure d'une manufacture moderne et décide, pour célébrer les 150 ans de la marque, de commercialiser tous les articles qui ont jalonné son histoire. Tous les produits sont tannés, teintés et confectionnés en France.
Jean-François Bardinon est également passionné de mécanique et l'automobile de collection devient le support médiatique de la marque (partenariat avec Le Mans Classic notamment), ainsi que sa source d'inspiration créatrice. Chapal est désormais une marque de luxe, offrant aux passionnés de l'automobile historique des pièces confectionnées comme des objets d'art, avec une patine toute particulière qui rappelle les mythiques tenues des pilotes des années 50. Pour que les gentlemen drivers d'aujourd'hui combinent sport et élégance au volant de leurs automobiles de prestige...


Questions à Jean-François Bardinon, président de Chapal

Quels sont les automobiles qui vous font le plus rêver ?
Je dois avouer que les voitures modernes de route ne me font pas rêver. Non pas qu'elles manquent de qualités ; certaines sont même très belles et la plupart sont très technologiques. Mais je trouve que les voitures de route d'aujourd'hui ne véhiculent pas d'image. Elles ne s'adressent plus aux gentlemen drivers. Par contre, en compétition, les sports prototypes continuent de me passionner. Ces automobiles sont superbes et cette catégorie permet encore aux artisans de côtoyer de grandes usines. Il ne manque qu'un véritable championnat du monde des marques.

Possédez-vous une ou plusieurs voitures classiques ?
Je possède une Allard J2 de 1950 en compagnie de mon ami Philippe Rouet, qui est également propriétaire d'une Allard J2X de 1952. Pourquoi une Allard ? En fait, ces voitures nous ont été pratiquement « imposées » par le regretté Francky Dumontant. Une histoire d'amitié, en somme...

Participez-vous à certaines courses historiques ?
Je prends uniquement part aux 24H du Mans Classic. C'est un événement magnifique, imaginé par Patrick Peter et son équipe, et auquel je suis toujours heureux de participer. Je n'ai pas vraiment le temps de prendre part à d'autres courses. Mon programme de l'année est de me consacrer à ma marque Chapal pour le plus grand plaisir, je l'espère, de tous les gentlemen drivers...

Alles begon met een konijnenvel. In 1832 besliste Léonard Chapal om zijn kans te wagen in de sector van de leerlooierij en -ververij. Hij opende zijn eerste atelier in Crocq, een gemeente in de Creuse, in het centrum van Frankrijk. Léonard Chapal had al snel succes wegens de fijne afwerking van zijn konijnenhuiden. Maar de zakenwereld was in Parijs te vinden en in 1857 verhuisde het gezin naar de hoofdstad, waar het zich aan de Avenue de la Roquette vestigde. De activiteiten bleven groeien zodat het gezin Chapal opnieuw moest verhuizen en zijn intrek nam in een ruim gebouw in Montreuil-sous-Bois. Dat Chapal zoveel succes had, was niet alleen te verklaren door zijn kwaliteiten als leerlooier, maar vooral ook door de vernieuwingen die het merk invoerde. Zo was Chapal erin geslaagd om met konijnenpels de duurste bontsoorten te imiteren zodat minder gegoede vrouwen zich toch een pracht van een mantel konden veroorloven.

De Atlantische oversteek
Op het einde van de 19e eeuw kenden de Verenigde Staten een ongeziene groei en werden ze het symbool van de welvaart. Het Amerikaanse volk, dat voor een deel uit Europese migranten bestond, kreeg meer aandacht voor modetrends en Emile Chapal, de zoon van Léonard, zag in dat konijnenbont in dat enorme land tal van mogelijkheden had. In het gezelschap van zijn vrouw en tien Franse arbeiders scheepte hij zich in op de pakketboot “Ile de France” om de Atlantische Oceaan over te steken. En in 1881 ging de ondernemer in Brooklyn van start met de “C&E Chapal Frères & Cie Inc.”. Dat bedrijf dat uitsluitend Franse vellen verwerkte, zou al snel tot een van de grootste en beroemdste leerlooierijen van de Verenigde Staten uitgroeien. In die periode al kleedde Chapal de eerste automobilisten die aan het stuur van hun Buick of Ford door de straten van New York zoefden.
Na het overlijden van Léonard keerde Emile terug naar Frankrijk om het hele bedrijf Chapal te leiden en het tot een van de grootste ondernemingen in zijn sector uit te bouwen. Enkele jaren later brak de Eerste Wereldoorlog uit en kreeg de fabriek in Crocq de opdracht om donkerbruine of zwarte jassen en pakken uit schapenpels voor de Franse luchtmacht te vervaardigen. En ook op dat vlak werd Chapal al heel snel een bekende naam.

Volbloed autoliefhebber
Een kleine sprong in de tijd. In 1962 overleed Jean Bardinon, een ex-piloot die met Simone Chapal getrouwd was, waarna zijn zoon Pierre de leiding van de groep overnam. Pierre was een volbloed autoliefhebber en nam als gentleman driver aan heel wat wedstrijden deel. Daarnaast legde hij ook nog een prachtige collectie Ferrari’s aan.
Die passie voor de auto zou niet zonder gevolgen blijven voor het bedrijf Chapal. Toen Pierre Bardinon aan het hoofd van de groep kwam, besliste hij om op de grond van zijn voorouders, het circuit van de Mas du Clos aan te leggen, op 10 km van de fabriek van Crocq. Die werd met 10.000 m2 uitgebreid waarin er moderne ateliers ondergebracht werden voor de productie van konijnenbont. De fabriek telde 250 medewerkers in een dorp van 700 inwoners! In 1968 bracht het bedrijf een kledinglijn uit met de naam Chapalac. Om de collectie die uit vesten en tassen bestond, bekend te maken rekende het bedrijf op de groeiende naambekendheid van de F1-coureurs Jean-Pierre Beltoise en Henry Pescarolo. Daarnaast vervaardigde Chapal ook nog de bekleding voor helmen en stofbrillen.
In 1982 kwam de leiding van het huis Chapal in handen van Jean-François Bardinon. Jean-François die vandaag nog altijd voorzitter is van de groep, gaf Chapal de filosofie en de structuur van een modern productiebedrijf mee. Met het oog op de 150e verjaardag van de groep besliste hij om alle producten die een mijlpaal in de geschiedenis van het merk vormden, weer op de markt te brengen. Producten die allemaal in Frankrijk gelooid, geverfd en vervaardigd worden.
Jean-François Bardinon is op zijn beurt een autoliefhebber en associeert in de mediacampagnes het merk met de mooiste oldtimers (Chapal heeft meer bepaald een partnership met Le Mans Classic). Tegelijk vormen de oldtimers ook een inspiratiebron voor het merk. Chapal is vandaag een luxemerk dat liefhebbers van oldtimers unieke stukken aanbiedt. Die worden met evenveel zorg als een heus kunstwerk vervaardigd en geven blijk van een uitzonderlijk patina dat de mythische pakken van de coureurs uit de jaren ’50 weer voor de geest haalt. Opdat de gentleman driver van vandaag sport en sierlijkheid zou kunnen verzoenen aan het stuur van zijn prestigieuze auto.


3 vragen aan Jean-François Bardinon, voorzitter van Chapal

Welke auto’s zetten u aan het dromen?
Ik moet toegeven dat de moderne reiswagens me niet echt aan het dromen zetten. Niet dat ze het aan kwaliteiten zou ontbreken: sommige modellen zijn zelfs heel mooi en de meeste auto’s staan technologisch op een hoog niveau. Maar ik vind de hedendaagse auto’s geen ziel uitstralen. Ze richten zich niet meer tot de gentleman driver. In de autosport echter blijven de sportprototypes me boeien. Die auto’s zijn prachtig en in die categorie kunnen ambachtsmensen nog een plaatsje opeisen naast de grote fabrieken. Het enige wat ontbreekt, is een echt wereldkampioenschap voor merken.

Hebt u een of meer oldtimers?
Ik bezit samen met mijn vriend Philippe Rouet een Allard J2 uit 1950. Philippe heeft overigens nog een Allard J2X uit 1952. Waarom een Allard? Wel, die auto’s zijn ons als het ware “opgedrongen” door de betreurde Francky Dumontant. Kortom, een kwestie van vriendschap.

Neemt u deel aan bepaalde wedstrijden voor oldtimers?
Ik neem alleen deel aan de 24H du Mans Classic. Dat is een prachtig evenement dat Patrick Peter en zijn ploeg op poten gezet hebben en waar ik altijd met plezier aan deelneem. Echt tijd om andere wedstrijden te rijden, heb ik niet. Mijn programma bestaat erin me aan het merk Chapal te wijden om, naar ik mag verhopen, alle gentlemen drivers te plezieren.